menu Menu



Vertrouw op God en je Mauser


Introductie

Dit boek is het vervolg van "Waar de zon in het noorden staat" waarin de lotgevallen worden beschreven van Rudi van de Pavoordt.
Rudi is geboren in Terneuzen in achttienhonderd vierenzestig als enige zoon van een eenvoudig middenstandsgezin. In die jaren was Terneuzen een klein, onbeduidend plattelandsstadje in Zeeuws-Vlaanderen aan de Westerschelde, dat in de jaren zestig van de negentiende eeuw nauwelijks mogelijkheden bood voor een ambitieuze jongeman die er van droomt om, in navolging van zijn oom, arts te worden.
Rudi belandt door omstandigheden die in deel 1 van dit verhaal zijn beschreven in Transvaal en komt daar terecht bij de Belgische dokter Bambeke, die in Bosfontein een landgoed heeft en waar Bambeke , voordat hij een beroerte kreeg die hem vanaf de nek af beroofde van het gebruik van zijn ledematen, vroeger een dokterspraktijk onderhield.
Rudi krijgt van Bambeke de gelegenheid om medicijnen te gaan studeren. Hij raakt verliefd op de dochter van Bambeke en trouwt in het jaar 1885 met Agnes. Dit boek vertelt over de ontwikkelingen in Transvaal tijdens de voorbereiding op de onafhankelijkheidsstrijd van de Boeren tegen een corrupt en koloniaal Groot Brittannië dat er, gedreven door een aantal kapitalistische oligarchen, alleen maar op uit is op de bodemschatten van Transvaal en Oranje Vrijstaat te confisqueren.
Bambeke besluit ter voorbereiding van het dreigende conflict uit eigen middelen een verbandpost annex noodhospitaal in te richten op zijn grondgebied.




Rudi helpt Bambeke deze verbandplaats te bouwen en vervolgens in te richten. Rudi besluit om zich te melden als assistent-arts bij een Belgische groep Vrijwillige gewondenverzorgers die zich zal aansluiten bij een van de "kommando's" van het Transvaalse leger. Tijdens zijn bezoek aan Pretoria, waar hij doende is om materiaal voor de verbandplaats te organiseren belandt hij in het European hotel, waar hij kennis maakt met Hendrik Verloren van Themaat , een Nederlandse vrijwilliger die van plan is om zijn diensten aan de Boeren aan te bieden.



Rudi maakt als assistent-arts de veldslagen van Elandslaagte de Colenso mee. Elandslaagte is de eerste verschrikkelijke ervaring op het slagveld die door de Boeren wordt verloren.



Maar tijdens de slag bij Colenso laten de Transvalers zien dat ze van die nederlaag hebben geleerd en de slag bij Colenso wordt ondanks een numerieke meerderheid van de Britten van meer dan tien op een door de Transvalers gewonnen. De Britten moeten beschaamd erkennen dat ze hun meester hebben gevonden in Louis Botha, de commandant van de gecombineerde Boerenlegers.



Rudi raakt tijdens de slag bij Colenso ernstig gewond en wordt afgevoerd naar het noodhospitaal van zijn schoonvader in Bosfontein. Daar ligt hij vooraleerst net als overige patiënten tussen een aantal gewonden van verschillend pluimage en maakt kennis met de opvattingen van een gewonde Britse majoor Symons, twee vertegenwoordigers van de Boeren ; Johannes Coetzee die er ondanks zijn zware verwonding een opmerkelijke liberale mening op na houdt ten opzichte van de plaats van de zwarte bevolking in Transvaal.
Ook maakt hij kennis met Lodi Verwoerdt; een gewonde Transvaals politieagent die de conservatieve reactionaire component van de Boeren vertegenwoordigt.
Daarnaast een vertegenwoordiger van de "Uitlanders". Een blanke boer, afkomstig uit Schotland; David Hawthorne, die aan de zijde van de Britten meegevochten heeft en in het verhaal de mening vertegenwoordigd van de Boeren die aan de zijde van de Britten aan de strijd hebben deelgenomen.
Ook maakt Rudi kennis met een gewonde zwarte; Bhekabantu, die als werker door de Boeren is ingezet bij het aanleggen van veldversterkingen tijdens het beleg van Johannesburg en daarbij gewond is geraakt.
Tijdens de gesprekken met deze vijf vertegenwoordigers van de verschillende partijen die in de oorlog zijn betrokken, is Rudi in staat om zijn mening te formuleren over wat er in de nabije en verre toekomst structureel moet veranderen in de houding van de blanke bevolking ten opzicht van de zwarte meerderheid.



Uiteindelijk slagen de Britten er in om door hun kwantitatieve en kwalitatieve meerderheid de Boeren in de verdediging te dringen hetgeen leidt, na een oorlog van meer dan een jaar, tot de bezetting van de hoofdsteden van de twee Boerenrepublieken. Om vervolgens de Boerenlegers die geenszins van plan zijn om zich over te geven, verder onder druk te zetten om te strijd te staken, maken de Britten gebruik van een aantal maatregelen die er niet op gericht zijn de oorlog met militaire middelen te winnen doch richt zich tegen de weerloze vrouwen, kinderen en ouderen van de Boerenbevolking door ze op te sluiten in zogenaamde "interneringskampen" die niet alleen veel uiterlijke overeenkomst vertenonen met de latere concentratiekampen van de Nazi's , doch gebaseerd waren op hetzelfde principe dat deze mensen zogenaamd moesten worden "beschermd " tegen een op wraak beluste inlandse bevolking.



Uiteindelijk slaat Rudi er in om een eigen afgewogen oordeel te hebben over wat er na de oorlog in Transvaal en Oranje Vrijstaat zal moeten gebeuren. Voor hem staat een ding vast!
De beide Boerenrepublieken zullen in geen enkel opzicht meer lijken op wat zij voor de oorlog waren. Het voornaamste is dat de blanke Boerenbevolking zich zal moeten aanpassen aan de nieuwe situatie waarbij het zwarte deel van de bevolking een groter stuk van de welvaart zullen moeten krijgen.



Het boek eindigt met een epiloog van Rob van de Werken; Afrika- en Boerenoorlogkenner, die analyseert hoe de uitslag van de oorlog katalysator is geweest van het ontstaan van het systeem van "Apartheid". Hoe een oorspronkelijk goed bedoeld systeem van "Gescheiden ontwikkeling" en "Goede nabuurschap" werd veranderd in een systeem dat slechts door terreur kon worden overeind gehouden en dus op die manier geen enkele historische kans van overleven had.

Bestellen

Dit boek wordt uitgegeven door BNB.
Klik hier om het boek via BNB te bestellen.

Er zijn (nog) geen recenties.